Belediye Harcamalarına Katılma ve İptal Davası

 Belediye Harcamalarına Katılma ve İptal Davası

 

1.     Giriş

 

Belediyeler, şehirlerin ve kasabaların günlük işlerini düzenlerken, altyapıyı geliştirirken ve halk hizmetlerini sunarken önemli bir role sahiptir. Bu yerel yönetimlerin en önemli finansman kaynaklarından biri ise belediye harcamalarına katılımdır. Vatandaşlar ilgili hizmetlerden gördükleri faydaya göre bu hizmetler karşı birtakım ödemelerde bulunmak zorundadır. Bu makalede de söz konusu hizmetlerin neler olduğu, ilgili harcamaya katılmanın nasıl sağlandığı, konu hakkında usul ve esasın nasıl olduğu ve hukuka aykırı bir hal olması halinde başvurulacak hukuki yollara değinilecektir.

 

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu nezdinde belediye tarafından yapılan birtakım harcamalara katılmaya yönelik usul ve esas düzenlenmiştir. Yol harcamalarına, kanalizasyon harcamalarına ve su tesislerine harcamalara katılma payları kanun ve yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir. Buna göre yol harcamalarına katılma payına ilişkin yapılacak açıklamalar diğer harcamalar için de geçerli olacağından, burada sadece yol harcamalarına katılma paylarına ilişkin usul ve esaslara değinilecektir.

 

 

2.     İlgili Mevzuat

 

Belediye Gelirleri Kanunu

Yol harcamalarına katılma payı: Madde 86 –

(Değişik birinci cümle: 12/11/2012-6360/28 md.) Belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce aşağıdaki şekillerde inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile Yol Harcamalarına Katılma Payı alınabilir.

a) Yeni yol açılması;

b) Mevcut yolların yüzde 40 nispetinde veya daha fazla genişletilmesi;

c) Kaldırımsız ve bakımsız bulunan yolların, kaldırım veya parke kaldırım haline getirilmesi veya asfalt yapılması,kaldırım veya şose halindeki yolların da parke, beton veya asfalta çevrilmesi;

d) Mevcut kaldırım veya parkelerin sökülüp yeniden düzenlenmesi, Yolların kaldırımlar da dahil olmak üzere (15) metreden fazla genişliklerine düşen giderler, belediyelere ait olup harç payına konu teşkil etmez.

İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller için asıl cepheyi teşkil eden yoldan düşen pay tam, diğer yollara ait pay ise yarım olarak hesaplanır.

Payların hesaplanması: Madde 89 –

 (Değişik: 4/12/1985 – 3239/121 md.) a) Harcamalara katılma payları, bir program dahilinde veya istek üzerine doğrudan doğruya yapılan işlerde, bu hizmetler dolayısıyla yapılan giderlerin tamamıdır. Şu kadar ki yapılacak giderler peşin ödendiği takdirde bu paylar ilgililerden yüzde yirmibeş noksanı ile alınır. Ancak, bu tür hizmet giderleri Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile İller Bankası tarafından tespit edilen ve yayınlanan rayiç ve birim fiyatlara göre hesaplanan tutarları aşamaz.

Özel Devlet yardımları, karşılıksız fon tahsisleri, bu işler için yapılacak bağış ve yardımlar ve istimlak bedelleri giderler tutarından indirilir.

 Harcamalara katılma payları bina ve arsalarda vergi değerinin yüzde 2’sini geçemez.

(Son paragraf iptal: Ana. Mah. Nin 28/3/2002 tarih ve E. 2001/5, K. 2002/42 sayılı kararı ile.) b) Belediyelerin (3030 sayılı kanunun uygulandığı şehirlerde hizmeti veren belediyelerin) görüşü alınmak suretiyle, Harcamalara Katılma paylarını 1/2’ye (peşin ödemede 1/3’e) kadar indirmeye, pay çeşitlerine göre farklılaştırma yapmaya, payların ödenecek miktarını birlikte veya pay çeşitlerine göre ayrı ayrı olmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca bildirilecek son genel nüfus sayımı sonuçlarını da dikkate almak suretiyle ve belediyeler itibariyle tespit etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Payların tahakkuk şekli: Madde 90 –

Yol Harcamalarına Katılma Payı, bu hizmetin yapıldığı yollardan faydalanan, Su Tesisleri İle Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payları ise hizmetten faydalanma şekillerine göre ilgili gayrimenkul sahipleri arasında ve 89 uncu maddeye göre hesaplanan katılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirilir. Şu kadar ki, ibadet yerleri hakkında harcamalara katılma payı tahakkuku yapılmaz. Tahakkuk zamanı: Madde 91 – Harcamalara katılma paylarının tahakkuku, işler hangi ihale usulü ile yapılmış olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmuş olmasından sonra yapılır. (Ek: 4/12/1985 – 3239/122 md.) Ancak, yapılacak yazılı tebliğ ile verilecek süre içinde ilgililerin harcamalara katılma paylarını peşin ödemeyi kabul etmeleri halinde, bu paylar, kabule ilişkin yazılı başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde tahakkuk ettirilir.

Payların ilanı: Madde 92 –

 Yukarıdaki maddelerde yazılı esaslar dairesinde hesaplanan paylar, mükelleflerin soyadları, adları, adresleri ve kendilerine isabet eden pay miktarını gösteren ve mahiyetlerine göre mahalle, cadde ve sokak itibariyle düzenlenecek tahakkuk cetvellerinin bir ay süre ile belediye ilan yerlerine asılması suretiyle ilan olunur. Katılma payları tutarları mükelleflere ayrıca tebliğ olunur.

 

3.     Yol Harcamalarına Katılmada Usul

 

Mevzuat hükümleri doğrultusunda tahakkuk ettirilen katılma payı ilgili vergi dairesine ödenmelidir. Ancak bu kapsamda dikkat edilmesi gereken en önemli konuların başında tahakkuk zamanı ve katılma payı oranı gelmektedir. Nitekim vatandaşın ödeyeceği bedeli ödeme zamanı ve ödeme tutarı başlıca dikkat edilmesi gereken bir husustur. Buna göre 2464 sayılı kanuna dayanak yönetmeliğin ilgili hükümleri şöyledir:

 

Payın Hesaplanması Madde 5- Yol Harcamalarına Katılma Payı bir program dahilinde veya istek üzerine doğrudan (Mülga ibare:RG-14/4/2021-31454) yapılan işlerde, 4 üncü (Değişik ibare:RG-14/4/2021-31454)maddede belirlenen hizmetler için yapılan giderlerin (Değişik ibare:RG-14/4/2021-31454) tamamıdır. Giderlerin hesaplanmasında maliyet, işler hangi ihale usulü ile yapılmış olursa olsun, (Değişik ibare:RG-14/4/2021-31454)Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İller BankasıAnonim Şirketinino yıllar için tespit ederek yayınlandığı birim fiyatlar ve rayiçlere göre hesaplanan gerçek bedeli geçemez.

Yolların kaldırımlar da dahil olmak üzere (15) metreden fazla genişliklerine düşen giderler, belediyelere ait olup, (Değişik ibare:RG-14/4/2021- 31454) payın hesaplanmasında bu giderler nazara alınmaz.

 Böylece hesaplanan gider (Değişik ibare:RG-14/4/2021-31454) tutarından özel Devlet yardımları karşılıksız fon tahsisleri, bu iş için yapılan bağış ve yardımlar ile (Değişik ibare:RG-14/4/2021-31454) kamulaştırma bedelleri düşüldükten sonra kalan miktarın (Değişik ibare:RG14/4/2021-31454) tamamı, 4 üncü maddede belirtilen mükellefler adına Belediye Encümeninin kararınımüteakip tahakkuk ettirilir.

 Payın Tahakkuk Şekli Madde 6- Yol Harcamalarına Katılma Payı 5 inci maddeye göre hesaplanan katılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerin sahipleri arasında vergi değeri toplamına oranlanması ile bulunur. İki veya daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkul için asılcepheyi teşkileden yoldan dolayı düşen pay tam, diğer yollardan dolayı düşen paylar ise yarım olarak tahakkuk ettirilir.

Payın Tahakkuk Zamanı Madde 7- Yol Harcamalarına Katılma Payının tahakkuku, iş hangi ihale usulüne göre yapılmış olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmasından sonra yapılır. (Ek cümle:RG-14/4/2021-31454)Ancak, yapılacak tebliğ ile verilecek süre içinde ilgililerin harcamalara katılma paylarını peşin ödemeyi kabuletmeleri halinde, bu paylar, kabule ilişkin yazılı başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde tahakkuk ettirilir.

 Şu kadar ki, belediyenin çalışma programı uygulaması gereğince veya teknik zorunluluklar dolayısıyla kısım kısım inşa, tamir veya genişletme yapılması halinde, bitirilerek istifadeye açılmış olmasışartı ile, katılma payının kısım kısım da tahakkuku mümkündür. İşin bitirilerek hizmete açılmış olduğu geçici kabulünün yapılması ile belirlenir.

Payın Üst Sınırı Madde 16- Harcamalara Katılma Payı bina ve arsalarda vergi değerinin (Değişik ibare:RG-14/4/2021-31454) % 2’sini geçemez.

 

 

Buna göre ilgili hükümlere aykırı olarak yapılan bir hesaplama olduğu veya hesabın zamanından önce tahakkuk ettirildiği iddiasında iseniz 213 sayılı Vergi Usulü Kanunu hükümlerine göre vergi mahkemelerinde iptal davası açmanız gerekmektedir. Söz konusu yargılama teknik hukuki birikim sonucu açılabilecek bir dava olup bu konuda bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz. 

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

DANIŞMA HATTIMIZ
0530 867 49 06
Emek Mahallesi Bişkek Caddesi No:33/2 Çankaya / Ankara